YuTL muhofaza zonasi: necha metr va nimani qurish mumkin

Kuchlanish bo‘yicha muhofaza zonalari o‘lchamlari

O‘lchamlar Elektr tarmoqlari va inshootlarini muhofaza qilish qoidalarida belgilangan (Vazirlar Mahkamasining 2002 yil 5 iyuldagi 243-son qarori). Zona liniyadan har tomonga hisoblanadi:

• 1 kV gacha YuTL: 2 m;
• 20 kV gacha YuTL (6 va 10 kV): 10 m;
• 35 kV YuTL: 15 m;
• 110 kV YuTL: 20 m;
• 220 kV YuTL: 25 m;
• 500 kV YuTL: 30 m;
• yer osti kabeli: 1 m (trotuar ostida binolar tomonga 0,6 m, qatnov qismi tomonga 1 m).

Muhofaza zonasida istisnosiz nima taqiqlangan

Ba’zi harakatlar tarmoq egasi rozi bo‘lsa ham to‘liq taqiqlangan:

• em-xashak, o‘g‘it va o‘tin saqlash, axlatxona tashkil qilish;
• sport maydonchalari, bozorlar, bekatlar va avtoturargohlar joylashtirish;
• varrak va uchuvchisiz apparatlarni uchirish;
• tayanchlarga chiqish va simlarga begona narsalarni yaqinlashtirish.

500 kV YuTL zonasida temir yo‘ldan boshqa transportning to‘xtashi ham taqiqlangan.

Faqat tarmoq egasining yozma roziligi bilan nima mumkin

Bu ishlar mumkin, lekin faqat liniya egasining yozma roziligi bilan:

• binolarni qurish, ta’mirlash va buzish;
• 0,3 m dan (haydaladigan yerda 0,45 m dan) chuqur qazish va portlatish ishlari;
• daraxt ekish va kesish;
• YoQSh va yoqilg‘i omborlarini joylashtirish;
• balandligi 4,5 m dan oshiq texnikada o‘tish;
• chorva qo‘ralari va sim to‘siqlar qo‘yish.

Tarmoqqa zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan ishlar haqida egasini kamida 12 kun oldin ogohlantirish kerak.

Uchastkadan muhofaza zonasi o‘tishini qanday bilish mumkin

Eng ishonchlisi barcha tarmoqlar tushirilgan topografik s’yomka buyurtma qilish. Unda liniyalar, kabellar va ular zonalarining uchastkaga nisbatan chegaralari ko‘rinadi.

Uchastka yuklamalari kadastr hujjatlari va bosh rejada belgilanadi. Joydagi tayanchlarda liniya kuchlanishi va egasi ko‘rsatiladi. Yuzadan ko‘rinmaydigan kabellar trassasini so‘rov bo‘yicha tarmoq egasi tasdiqlaydi.

Ko‘pincha kutilmaganda yer osti kabeli topiladi. U eski rejalarda yo‘q, uni ekskavator cho‘michi topadi.

YuTL yonida qurilishni qanday kelishish

Liniya yonidagi qurilish ishlar boshlanishidan oldin uning egasi bilan kelishiladi. Tartib odatda quyidagicha:

1. Topos’yomka qiling va unga bino hamda muhofaza zonasi chegaralarini tushiring.
2. Liniya egasini tayanchlar bo‘yicha yoki tarmoq kompaniyasi orqali aniqlang.
3. Egasiga uchastka rejasi va ishlar tavsifi bilan so‘rov yuboring.
4. Yozma rozilik yoki ishlarga ruxsat beriladigan shartlarni oling.
5. Bu shartlarni loyihada hisobga oling: chekinishlar, texnika balandligi, yer ishlari tartibi.
6. Ishlar haqida egasini kamida 12 kun oldin ogohlantiring.

Agar egasi ishlarni kelishmasa, liniyani ko‘chirish yoki qayta yotqizish qoladi. Bu o‘z TSh iga ega alohida loyiha.

Kabel yonidagi yer ishlari

Kabel yonida faqat egasining roziligi va trassani joyida aniqlashtirgandan keyin qazish mumkin. Loyiha yoki eski sxema maydonda tekshirishning o‘rnini bosmaydi.

Odatda egasining vakili trassani ko‘rsatadi. Kabel yonida tuproq qo‘lda olinadi, texnika esa zonadan tashqarida turadi. 6-10 kV kabel shikastlansa, qo‘shnilarda avariya bo‘ladi, ta’mirni aybdor to‘laydi, qurilishingiz esa to‘xtaydi.

YuTL qurilishga xalaqit bersa nima qilish kerak

Agar muhofaza zonasi qurilish maydonini qoplasa, ikki yo‘l bor. Birinchisi: liniyani yangi trassaga ko‘chirish. Ikkinchisi: havo liniyasini kabelga almashtirish, kabelning zonasi atigi 1 m. Ikkala variant ham tarmoq egasidan texnik shartlar va loyihani talab qiladi. Batafsil «Elektr tarmoqlarini ko‘chirish» sahifasida.